Türkiye’de Hangi Yer Altı Suları ve kaynakları Vardır?

TÜRKİYE’NİN YER ALTI SULARI VE KAYNAKLARI

Türkiye, yer altı suları bakımından da zengin bir ülkedir. Yer altı sularının hangi jeolojik yapıya sahip alanlarda yaygın olarak bulunduğunu öğrenmiştiniz. Bu bilgilerinizi kullanarak Türkiye’de hangi bölgelerin yer altı suyu bakımından daha zengin olduğunu belirtebilir misiniz?

Dünya genelinde olduğu gibi, Türkiye’de de alüvyal ve karstik alanlar yer altı suları bakımından zengindir. Ülkemizde yer altı suları, gerek içme gerekse de sulama amaçlı kullanılmaktadır. Bazı kırsal bölgelerimizde su ihtiyacı, açılan artezyen kuyuları vasıtasıyla yüzeye çıkarılan taban suyu kullanılarak karşılanmaktadır. Yer altı sularının yeryüzüne doğal yollarla çıktığı yerlere kaynak adı verilir. Karstik kaynaklara karstik arazinin yaygın olduğu Batı Akdeniz ve Güney Ege’de sıkça rastlanır. Suları genelde sıcak olan fay kaynaklarına ise ülkemizin birçok bölgesinde rastlanmaktadır.

Harita 7.11: Türkiye’nin önemli kaplıcalarının ve fay hatlarının dağılışı

Türkiye’de kaplıca, ılıca, içmece gibi isimler verilen sıcak su kaynaklarının dağılışıyla, fay hatlarının dağılışı arasında doğrudan bir ilişki bulunur (Harita 7.11).

Fotoğraf 7.29: Armutlu kaplıcaları (Yalova)

Yerin derinliklerinden gelen sıcak su kaynakları, geçtikleri yerlerdeki kayaçlardan çözdükleri mineralleri beraberinde taşıyarak yüzeye çıkartır. Bu nedenle sıcak su kaynakları, bazı hastalıkların tedavisinde kullanılmaktadır. Bu durum, sağlık turizmini ülke genelinde yaygınlaştırmıştır (Fotoğraf 7.29). Denizli ve Aydın gibi illerimizde sıcak su kaynakları, konutların ısıtılmasında ve jeotermal elektrik enerjisi elde etmek amacıyla kullanılır (Fotoğraf 7.30). Maden suları da yer altı sularından elde edilen bir üründür.

Fotoğraf 7.30: Germencik jeotermal santrali (Aydın)

A. Aşağıdaki soruların yanıtlarını defterinize yazınız.

1. Erzurum-Kars çevresinin iklim ve doğal bitki örtüsü düşünüldüğünde buradaki zonal toprak türü hangisidir? Bu toprak türünün burada yaygın olarak görülmesinin nedenlerini belirtiniz.
2. 1402 yılında Osmanlı Devleti ile Timur arasında yapılan Ankara Savaşı’nda, Timur’un ordularını Çubuk Ovası’ndaki ormanlara sakladığı rivayet edilir. Bu orman günümüze kadar varlığını koruyamamıştır. Bu durumun nedenlerini belirtiniz.
3. Türkiye akarsularının taşıdıkları su miktarının mevsimden mevsime büyük değişiklikler göstermesinin nedenlerini yazınız.
4. Türkiye’de erozyon hangi bölgeler için önemli bir sorundur? Türkiye’de erozyon hızını yavaşlatmak için ne gibi çalışmalar yapılmaktadır?
5. Türkiye’de göl sularının kimyasal özellikleri hangi koşullara bağlı olarak değişiklik göstermektedir? Örnekler vererek defterinize yazınız.

Bir Cevap Yaz.