Karışımların ayrılmasının, ülke ekonomisine katkısı ve kaynakların etkili kullanımı bakımından önemini İnternet, ansiklopedi, dergi vb. kaynaklardan araştıralım.

Karışımların ayrılmasının, ülke ekonomisine katkısı ve kaynakların etkili kullanımı bakımından önemini İnternet, ansiklopedi, dergi vb. kaynaklardan araştıralım.

1
ahmet 11.84K Rep.

Karışımların ayrılmasının, ülke ekonomisine katkısı ve kaynakların etkili kullanımı bakımından önemini İnternet, ansiklopedi, dergi vb. kaynaklardan araştıralım. Araştırmamızın sonuçlarını bir rapor hâlinde sınıf arkadaşlarımızla paylaşalım.

Ömer cevaplandı
0
Ömer 11.91K Rep.

Karışımların ekonomik değeri

Kullandığımız ve artık ihtiyaç duymadığımız maddeleri çöpe atarız. Bu nedenle evlerimizdeki ya da çevremizdeki çöp kovaları sürekli dolmaktadır.

Özellikle artan nüfus ve kentleşme ile birlikte üretilen çöp miktarı artmaktadır. Çöpler belediyeler tarafından toplanmakta ve belediyelerin çöp toplama merkezlerine dökülmektedir. Bu merkezlerdeki çöplerin su, toprak ve hava kirliliğine neden olmaması için birçok önlem alınmaktadır. Ayrıca hem çöplerin toplanması hem de toplanan çöplerin imha edilmesi belediyelere çok pahalıya mal olmaktadır. Buna rağmen 2013 yılında İsveç, komşusu Norveç’ten binlerce ton çöp satın almıştır.

Evlerimizde kullandığımız çatal, kaşık, bıçak ve tencere gibi demirden yapılmış birçok mutfak eşyası zaman içinde eskiyebilir. Eskiyen bu eşyalar çöpe atılmaktadır. Hatta bazen fırın, buzdolabı ve çamaşır makinemiz bile kullanılamayacak hale geldiği için çöpe atılmaktadır. Tüm bu eşyalarımızın yerine yenisini alırız. Yeni aldığımız eşyaların yapımında da demir, bakır ve alüminyum gibi değişik metaller kullanılır. Ancak bu gibi metallerin üretildiği maden yatakları sınırlıdır. Ayrıca bu madenlerin yer altından çıkarılması da oldukça pahalıya mal olmaktadır. Bu nedenle çöpe attığımız eşyalardaki metaller yeniden eşya üretilmek üzere toplanır.

Bu amaçla, çöp toplama merkezlerinde çöpler arasındaki demir parçaları ve demirden eşyalar, çok büyük mıknatıslar yardımıyla ayıklanır. Aynı yöntemle diğer metaller de ayrıştırılarak yeniden üretim yapılması sağlanır. Bu işlem aynı ürünün tekrar üretilmesi için yapılıyorsa geri dönüşüm, farklı ürünlerin üretimi için yapılıyorsa geri kazanım adını almaktadır.

Üçüncü sınıftan dördüncü sınıfa geçtiğimizde üçüncü sınıf kitaplarına ihtiyacımız kalmaz. Aynı şekilde sayfası biten defterlerimizi de artık kullanamayız. Kullanmadığımız kitaplarımızı, defterlerimizi, okuduğumuz gazete ve dergilerin tamamını evimizde biriktiremeyiz. Tüm bu eşyalar kâğıtlardan oluşmaktadır. Kâğıtlar ise kesilen ağaçlardan yapılmaktadır. Bu durumda ağaçlar kesilmekte ve ormanlar yok olmaktadır. Oysa kullanılmış defter, kitap, dergi ve gazeteler geri dönüşümle yeniden kâğıt haline getirilip kullanılabilmektedir. Bu nedenle bu tür eşyalarımızı kesinlikle çöpe atmamalıyız. Bunun yerine geri dönüşümde kullanılmasını sağlamalıyız.

Çöplere atılan kâğıtlar çöp toplama merkezlerinde ayrıştırılarak ülke ekonomisine önemli katkılar sağlanmaktadır. Örneğin, kullanılmış bir kâğıt parçasını yeniden kullanılabilir hâle getirmek için harcanan para, bir ağaçtan yeni kâğıt elde etmek için harcanan paranın yaklaşık dörtte biri kadardır. Böylece ülke ekonomisine katkı sağlanmaktadır. Öte yandan, sokaklarımızdaki çöpleri karıştırıp kâğıt toplayan insanları görmüşüzdür. Bu insanlar geçimlerini kâğıtları toplayıp satarak sağlamaktadır.

Market ya da pazar alışverişi yaparken eşyalarımızı poşetlere koyarız. Bu poşetleri bir süre kullandıktan sonra çöpe atarız. Aynı şekilde atacağımız çöpleri de zorunlu olarak poşetlere koyarız. Aldığımız içecek ya da gıdaların çoğu da plastik kaplarda ya da poşetlerde saklanmaktadır. İçecek ve gıdalarımızı tükettikten sonra plastik kap ve poşetleri çöpe atarız. Plastik doğada kısa sürede yok olmaz. Plastiklerin doğada kendiliğinden yok olması için çok çok uzun zaman (yaklaşık 500 yıl) gerekir ve bu süreçte plastikler doğaya çok ciddi zararlar verir. Bununla birlikte plastikler geri dönüşüm ile yeniden kullanılabilmektedir. Bu nedenle plastikler de tıpkı demir ve kâğıt gibi çöp toplama merkezinde ayrıştırılarak yeniden kullanılmaktadır.

Evimizde kırılan cam bardak, sürahi ya da şişe parçalarını çöpe atarız. Cam da ekonomik değeri olan bir maddedir. Bu nedenle cam parçaları da ayrıştırılmaktadır. Ülkemizde İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa gibi bazı şehirlerde kurulan cam-şişe kumbara sistemi sayesinde yılda ortalama 70 bin ton cam toplanarak yeniden kullanılmaktadır.
Evlerde veya okullarda kullanılmış eski cam, kâğıt, kullanılmış bitkisel yağ gibi atıklara evsel atık adı verilir. Evsel atıkların içinde karışım olarak bulunan demir, kâğıt, plastik ve cam ekonomik değeri olan maddelerdir. Bu nedenle bu maddeler ayrıştırılarak yeniden kullanılmaktadır. Türkiye’de yılda ortalama üç milyon ton çöp ayrıştırılarak yeniden kullanılabilmektedir. Katı atıkların işlenmesi sonucunda enerji üretimi de sağlanabilmektedir. Örneğin, Ankara’nın Mamak ilçesinde bulunan katı atık işleme tesisinde Mamak’ın elektriğini karşılayacak kadar elektrik üretilmektedir. Bunun için kati atık işleme tesisinde evsel atıkların içindeki cam, plastik ve kâğıt atıklar ayrıştırılmaktadır. Geriye kalan metan gazı ise elektrik üretiminde kullanılmaktadır. Ayrıca bu işlem sırasında soğutma amaçlı kullanılan su ısınmakta ve bu sayede ısınma ve sıcak su ihtiyacı karşılanmış olmaktadır.

Bir çöp yığınının içindeki maddeleri ayrıştırmak kolay ve ucuz değildir. Bu nedenle geri dönüşümü ve kazanımı yapılabilecek maddeler, yapılamayanlarla karışık hâlde değil, ayrı bir torbaya konularak geri dönüşüm noktalarına ya da çöpe bırakılmalıdır.

Doğada kendiliğinden karışım hâlinde bulunan ve ekonomik değeri olan karışımlar vardır. Doğada kendiliğinden meydana gelen karışımların başında, üzerinde yaşadığımız toprak gelir. Toprak, bitki ve hayvan atıkları, çeşitli madenler, mineraller, hava ve sudan oluşur. Bazen verimli tarım arazileri oluşturmak, bazen de kıymetli madenleri elde etmek için toprağı ayrıştırırız.

Doğal karışımlardan biri madenlerdir. Özellikle yaşamımızın vazgeçilmezi olan bakır, çinko, alüminyum, demir ve ayrıca tüm dünyada en çok bilinen değerli iki metal, gümüş ve altın, doğada diğer birçok maddeyle karışım hâlinde bulunur.

Doğal kaynaklarımızın sınırlı olduğunu bilerek onları bilinçli bir şekilde ihtiyacımız kadar tüketmeliyiz. Daha az tüketmenin yanı sıra, atıklarımızı yeniden kullanmak için geri kazanmalıyız. Atıkların yeniden değerlendirilmesi ve geri dönüşümün sağlanması hem doğal kaynakların korunması hem de ülke ekonomisi açısından büyük öneme sahiptir. Örneğin, kullandığımız kâğıt, cam, plastik ve çeşitli metaller fabrikalarda tekrar işlenebilir. Böylece atik defter, kitap ve gazetelerden yeni kâğıt; hurda otomobil, çamaşır makinesi, tava, çatal, ve bıçaktan yeni demir; kırık camlardan da yeni cam üretilebilir.

Ömer cevaplandı
×

Giriş Yap