Osmanlılarda Eğlence Şenlik ve Oyunlar

6. OSMANLILARDA EĞLENCE, ŞENLİK VE OYUNLAR

Osmanlı Devleti’nde cülus törenleri, sultanların evlilik merasimleri, şehzadelerin doğumu ve kazanılan zaferler nedeniyle şenlikler yapılırdı. Ayrıca bayramlarda, yağmur dualarında, düğünlerde, sünnet ve nişan törenlerinde, Yörüklerin yaylaya çıkışında, hasat zamanlarında ve uzun kış gecelerinde çeşitli eğlenceler düzenlenirdi. Ramazan ayında teravih namazı sonrası kahvehaneler ve odalarda meddahlar, gölge oyuncuları, halk hikâyecileri, karagözcüler, orta oyuncuları ve müzisyenler hünerlerini sergilerlerdi.

Osmanlı Devleti’nin her bakımdan zirveye ulaştığı 16. asırda eğlence hayatı da çeşitlendi. Bu devirde İstanbul’da padişahların tahta geçişi ve kazanılan zaferler nedeniyle düzenlenen donanma şenlikleri dillere destandı. Şenlikler öncesinde toplar atılır, tellallar bağırtılır, şehir baştan başa süslenir, yollara taklar dikilir, minareler arasına mahyalar asılırdı. Meydanlara eğlence çadırlarının kurulduğu donanma şenliklerinde havai fişekler atılır; akrobatlar, cambazlar, gölge oyuncuları ve kuklacılar gösteri yaparlardı. Esnafların, geçit törenleriyle ürettiklerini sergiledikleri donanma şenliklerinde geceleri fener alayları düzenlenir, büyük ziyafet sofraları açılır, askerlere ve muhtaçlara paralar dağıtılırdı.

Osmanlı Devleti’nde hacca gönderilen sürre alayı, Kadir Gecesi düzenlenen kadir alayı ile mevlit alayı ise dinî nitelikli şenlikler arasındaydı. Bu eğlenceler devlet yöneticileri ile halkı birbirine yaklaştırıcı bir rol oynarlardı. Bir başka şenlik türü ise bütün bir mahalle halkının katıldığı âmin alaylarıydı. Çocukların okula başlama töreninde düzenlenen bu alayın önünde Kur’an taşıyan bir hoca efendi, arkasında ise ata bindirilmiş süslü giysiler içerisinde öğrenci yer alırdı.

Osmanlı toplumunda günümüzde piknik adı verilen mesire zevki gelişmişti. Halkın dinlenip eğlendiği yerler olan mesirelikler özellikle tatil günlerinde dolup taşardı.

Yukarıdaki minyatürleri incelediğinizde minyatürlerde gördüğünüz kişilerin kimler olduğu ve neler yaptıkları konusunda neler söyleyebilirsiniz?

Osmanlı eğlence ve şenlik kültüründe oyunların ayrı bir yeri vardı. Harp oyunları sırasında gerçek askerler görev alır ve bunlar kendi aralarında savaşarak halkı eğlendirirlerdi. Türklerin binlerce yıllık sporu olan av aynı zamanda nişancılık eğitimi için iyi bir fırsat olarak görülürdü. Padişahlar da zaman zaman ava çıkarlardı. Ata binme ve cirit oyunu da Osmanlı toplumunda büyük ilgi görürdü. Tehlikeli olmasına rağmen cirit oyunlarına devlet adamları da katılırlardı.

Ata sporumuz olan güreş Osmanlılarda, Edirne’nin fethedilmesinden sonra Kırkpınar müsabakaları ile devam etmiştir. Osmanlılar güreş ve ata binmede olduğu gibi okçulukta da rakipsiz konumdaydılar. İstanbul’daki Okmeydanı, Osmanlı Türklerinin savaş oyunlarındaki yeteneklerini gösterdikleri yerlerden biriydi.

Bir Cevap Yaz.