Osmanlıda Edebiyat

3. EDEBİYAT

Osmanlı Dönemi Türk edebiyatı gelişimini divan, tasavvuf ve halk edebiyatı olarak üç koldan devam ettirmiştir.

a. Divan Edebiyatı

Divan edebiyatının Anadolu’daki ilk örnekleri 13. yüzyılda ortaya çıkmıştır. Bu edebiyat türünde eserler veren divan şairleri, Arap ve İran edebiyatından aldıkları nazım biçimlerini kendi duyuş ve düşünüşlerine göre kullanmışlardır. Şiirlerinde ilahi aşkın yanı sıra maddi aşkı ve dünya zevklerini işleyen bu şairler, eserlerini “divan” adı verilen kitaplarda toplamışlardır.

Divan edebiyatı 15. yüzyılda başta Fatih olmak üzere saray çevrelerinin desteği ve ilgisiyle yükselişe geçmiştir. 16. yüzyılda ise Arap ve Fars edebiyatlarını da geride bırakarak özellikle şiir alanında en parlak dönemini yaşamıştır. Bu dönemde Baki ve Fuzuli divan şiirinin en güzel örneklerini vermişlerdir.

b. Tasavvuf Edebiyatı

Tekke edebiyatı da denilen tasavvuf edebiyatı Mevlevilik ve Bektaşilik tarikatlarının mensupları tarafından geliştirilmiştir. Konusunu dinî ve felsefi değerlerden alan bu edebiyatın 15. yüzyıldaki temsilcileri; Hacı Bayram Veli, Eşrefoğlu Rumi, Akşemseddin, Kemal Ümmi ve Kaygusuz Abdal’dır. 16. yüzyılda ise Şeyh İbrahim Gülşeni, Ümmi Sinan ve Pir Sultan Abdal tasavvuf edebiyatının önde gelen temsilcileri olmuşlardır. Pir Sultan Abdal tekke şairleri arasında şiirlerini sazla söyleyen ender kişilerdendir.

c. Halk Edebiyatı

Osmanlı Dönemi halk edebiyatı, eski Türk edebiyatının devamıdır. Destanlar, masallar, maniler, fıkralar, ağıtlar, halk hikâyeleri, türküler ve koşmalar bu edebiyatın başlıca türleridir. Halk edebiyatının en önemli temsilcileri ozan veya aşık denilen saz şairleridir. Sade bir Türkçe konuşan bu şairler halk arasında dolaşarak toplumun duygu ve düşüncelerini anlatan şiirlerini saz eşliğinde okumuşlardır. Bu şiirlerin günümüze ulaşan en eski örnekleri 16. yüzyıla aittir. Köroğlu, Hayali ve Öksüz bu yüzyılın önemli halk ozanlarıdır.

Osmanlı Dönemi Türk edebiyatının 15 ve 16. yüzyıllarda en parlak dönemini yaşamasının nedenleri neler olabilir?

Bir Cevap Yaz.