Milli egemenlik ve bağımsızlık denildiğinde aklınıza neler geliyor?

EGEMENLİK VE BAĞIMSIZLIK SEMBOLLERİMİZ

Millî egemenlik ve bağımsızlık denildiğinde aklınıza neler geliyor?

Geçen yıl Sosyal Bilgiler dersinde öğrendiklerimizi hatırlayalım. Bin yıldır üzerinde yaşadığımız vatanımız düşman tarafından işgal edilmişti. Bağımsızlığımızın tehlikeye düşmesi üzerine milletimiz Millî Mücadele’yi gerçekleştirerek yurdumuzu işgalden kurtarmıştı. Türkiye’nin bağımsız bir devlet olduğu dünyaya kabul ettirilmişti. Milli Mücadele’de milletimiz başarısız olsaydı ay yıldızlı bayrağımız yerine ülkemizi işgal eden devletlerin bayrakları gökyüzünde dalgalanacaktı. Millî Marşımız yerine onların marşları okunacaktı. Kısaca bağımsızlığımızı kaybetmiş olacaktık. Bayrağımız, İstiklâl Marşımız, Türkçemiz, başkentimiz, paramız, meclisimiz bizim bağımsızlığımızın ve millî egemenliğimizin sembolleridir. Şimdi bu sembollerimizi daha yakından tanıyalım. Ay yıldızlı bayrağımız Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde kullanılmaya başlanmıştır. Bayrağımızda kırmızı renk şehitlerimizin kanını temsil eder. Bayrağımız şairlere ilham vermiş, şiirlere konu olmuştur.

Bayrak şairi olarak anılan Arif Nihat Asya bakın duygularını nasıl ifade etmiş:

BAYRAK

Ey, mavi göklerin beyaz ve kızıl süsü…
Kız kardeșimin gelinliği, șehidimin son örtüsü,
Ișık ıșık, dalga dalga bayrağım,
Senin destanını okudum, senin destanını yazacağım.

Dalgalandığın yerde ne korku, ne keder…
Gölgende bana da, bana da yer ver!
Sabah olmasın, günler doğmasın ne çıkar:
Yurda ay yıldızının ıșığı yeter.
Savaş bizi karlı dağlara götürdüğü gün
Kızıllığında ısındık;
Dağlardan çöllere düşürdüğü gün
Gölgene sığındık.
Ey șimdi süzgün, rüzgârlarda dalgalı;
Barıșın güvercini, savașın kartalı…
Yüksek yerlerde açan çiçeğim;
Senin altında doğdum,
Senin dibinde öleceğim.

Millî egemenlik ve bağımsızlık sembollerimizden biri de İstiklâl Marşımızdır. Millî Mücadele devam ederken halkın ve askerin bağımsızlık isteğini ifade etmek için millî bir marşın hazırlanmasına karar verilmişti. Bunun için düzenlenen yarışmaya çok sayıda şiir katılmış ancak hiçbiri beğenilmemişti. Mehmet Âkif kazanacak şiire para ödülü verileceğinden yarışmaya katılmamıştı. Eğitim Bakanı Hamdullah Suphi, Mehmet Âkif’e bir mektup göndererek bir şiir yazmasını istedi. Bunun üzerine Mehmet Âkif kahraman ordumuza adadığı şiiri yazdı. 12 Mart 1921’de Mehmet Âkif’in şiiri Büyük Millet Meclisi kürsüsünde
Hamdullah Suphi Bey tarafından okundu. Şiir milletvekillerinde büyük bir coşkuyla karşılandı. Diğer şiirlerin okunmasına gerek görülmedi. Mehmet Âkif’in şiiri alkışlarla millî marş olarak kabul edildi. Bizler de bu marşı okuldaki törenlerde, spor karşılaşmalarında, millî bayramlarda coşkuyla okuyoruz.

İstiklâl Marşı başka nerelerde okunuyor? İstiklâl Marşı okunurken nasıl davranıyorsunuz?

Çocuğun sözlerine siz de bayrağımıza verdiğimiz değerle ilgili bir cümle ekleyiniz.

MEHMET ÂKİF ERSOY (1873-1936)

İstanbul’da doğdu. Ziraat ve Baytar Mektebinde okudu. Edebiyat öğretmenliği yaptı. Çeşitli dergilerde yazı ve şiirler yayınlandı. Milli Mücadele başlayınca Anadolu’ya geçti. Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne Burdur milletvekili olarak katıldı. Halkı işgaller konusunda uyarmak ve Milli Mücadele’ye destek olmalarını sağlamak için Anadolu’yu dolaştı. Şiirlerini ‘‘Safahat’’ adlı kitabında topladı. İstanbul’da vefat etti.
‘‘Bir insan öldü mü kalacak eseri, Bir eşek göçtü mü ondan da nihayet semeri…’’

Ülkelerin neden başkenti vardır?

Her bağımsız devletin bir başkenti vardır. Bizim başkentimiz olan Ankara Milli Mücadele yıllarında küçük bir şehirdi. Mustafa Kemal ve arkadaşları şehre gelerek burayı Millî Mücadele’nin merkezi haline getirdiler. 23 Nisan 1920’de Büyük Millet Meclisi burada açıldı. Ülkenin farklı yerlerinden seçilen milletvekilleri Ankara’ya geldi. Böylece milli egemenliğe dayalı Türkiye’nin temelleri burada atıldı. Millî Mücadele’nin kazanılmasından sonra 13 Ekim 1923’te Ankara yasayla başkent ilan edildi. Yıllar içerisinde hızla gelişti ve günümüzdeki modern görünümüne kavuştu.

Aşağıdaki metni okuyarak metnin altındaki sorunun cevabını defterinize yazınız.

Mustafa Kemal, sıcak bir günün akşamında yanında bazı kişiler ile Çankaya Köşkü’nün bahçesinde dolaşıyordu. Tozlu ve sisli bir hava Ankara’nın üzerine çökmüştü. Yer yer toz hortumları semaya doğru yükseliyor ve manzaraya daha boğucu bir hava ekliyordu. Bize:
– Ankara’yı hükûmet merkezi yapmakla iyi ettim mi, diye sordu.
Tabiî herkes olumlu yanıt verdi. Arkasından:
– Neden? Sorusu gelince, kimi stratejiden, kimi siyasetten bahsetti. Hatta birimiz “Kayalık güzeldir.” gibi bir estetik görüş de ortaya attı.
Mustafa Kemal tartışmayı şu sözleriyle kesti:
“Ankara’nın hükûmet merkezi olması için saydığınız nitelikler beni ikna etmeye yetmez. Ben Ankara’yı hükûmet merkezi yapmakla büsbütün başka bir hedef güttüm. Türk’ün imkânsızı imkân hâline getiren gücünü dünyaya bir kere daha göstermek istedim. Bir gün gelecek şu çorak tarlalar, yeşil ağaçların çevirdiği villaların arasından uzanan yeşil sahalar asfaltlarla bezenecek. Hem bunu hepimiz göreceğiz. O kadar yakında olacak.”
Düşünce ve Davranışları İle Atatürk, s.7-8.

Mustafa Kemal Ankara’nın neden başkent olmasını istemiştir?

Anayasamızın üçüncü maddesinde millî egemenlik ve bağımsızlık sembollerimizden bazılarına şöyle yer verilmiştir:
“Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür. Dili Türkçedir. Bayrağı, şekli kanunda belirtilen, beyaz ay yıldızlı al bayraktır. Millî marşı ‘İstiklâl Marşı’dır. Başkenti Ankara’dır.” Bu madde anayasamızın değiştirilemeyecek maddelerindendir.

Aşağıdaki alana seçtiğiniz bağımsızlık sembolü ile ilgili duygularınızı şiir, yazı veya resimle anlatınız.

Aşağıdaki tabloda millî egemenlik ve bağımsızlık sembolleri verilmiştir. Bunların karşısına bu sembollerin milletimiz için önemini yazınız.

Türkiye Büyük Millet Meclisi
Türk dili
Başkent Ankara
Türk lirası
Türk bayrağı
İstiklâl Marşı

C. Aşağıdaki soruların cevaplarını defterinize yazınız.

1. Çevrenizdeki resmi kurum ve sivil toplum kuruluşlarına örnek veriniz.

2. Yaşadığınız yerin yönetiminden kim ya da kimler sorumludur? Bu kişinin görevlerine örnek veriniz.

3. Katılım hakkı ve düşünce özgürlüğünü büyüdüğünüzde nasıl kullanacaksınız? Örnek veriniz.

4. Milli egemenlik ve bağımsızlık sembolleri bizler için neden değerlidir? Açıklayınız.

Bir Cevap Yaz.