Kırım Savaşı Nedenleri ve Sonuçları Nelerdir?

2. KIRIM SAVAŞI VE SONUCU

a. Kırım Savaşı (1853-1856)

Osmanlı Devleti, Tanzimat Fermanı’nın ilanından sonra idari, hukuki, askerî ve mali alanlarda çağdaş düzenlemeler yaptı. Bu düzenlemeler Avrupa devletlerinin ve kamuoylarının Osmanlı Devleti’ne bakışını olumlu yönde değiştirdi. Böylece Osmanlı Devleti, Avusturya ve özellikle de Rusya’ya karşı İngiltere ve Fransa’nın desteğini kazanmayı başardı.

İngiltere ve Fransa’nın Osmanlı Devleti üzerinde etkili olmaları Rusya’nın çıkarlarına uygun düşmüyordu. Bu nedenle Rus Çarı I. Nikola, hasta adam olarak adlandırdığı Osmanlı Devleti’nin topraklarını İngiltere ile paylaşmak istedi. Ancak İngiltere o sırada Osmanlı toprak bütünlüğünü koruma siyaseti izlediği için Rusya’nın teklifini reddetti. Bunun üzerine I. Nikola, Osmanlı topraklarına yönelik hayallerini tek başına gerçekleştirmek için harekete geçti. Prens Mençikof’u olağanüstü elçi olarak İstanbul’a gönderen Çar, elçisi aracılığıyla kutsal yerler sorununu gündeme getirdi. Mençikof, padişahtan Ortodoks Osmanlı vatandaşlarının Rusya’nın himayesi altında bulunduğunu kabul etmesini istedi. Ayrıca başta Kudüs olmak üzere Hristiyanlarca kutsal sayılan Osmanlı topraklarında Katoliklere tanınan hakların, Ortodoksların koruyucusu sıfatıyla Rusya’ya da tanınması talebinde bulundu.

Osmanlı Devleti, Rusya’nın, Ortodoksların koruyucusu olarak kabul edilmesi isteğini iç işlerine müdahale sayarak reddetti. Bunun üzerine Çar Nikola 1853 yılında Eflâk ve Boğdan’a asker göndererek istekleri kabul edilene kadar işgali sürdüreceğini bildirdi. Böylece yeni bir Osmanlı-Rus savaşı daha başlamış oldu. Savaşın ilk günlerinde Osmanlı orduları Balkanlardaki Rus ilerleyişini durdurdular. Ancak aynı başarıyı Kafkasya’da gösteremediler. Bu sırada Karadeniz’deki bir Rus donanması Sinop Limanı’nda bulunan Osmanlı filosunu yakıp şehri de top ateşine tuttu. Sinop Baskını olarak adlandırılan bu olaydan sonra İstanbul ve Boğazlar Rus saldırısına açık hâle geldi. Bunun üzerine donanmaları İstanbul önlerine gelmiş bulunan İngiltere ve Fransa hemen harekete geçerek Rusya’ya ortak bir ültimatom verdiler. Bu devletler Rusya’dan Eflâk ve Boğdan’da işgal ettiği yerlerden geri çekilmesini ve Karadeniz’de yeni bir saldırıya girişmemesini istediler. İstekleri kabul edilmeyince de 1854 yılında Osmanlı Devleti’nin yanında Rusya’ya savaş ilan ettiler. Aynı günlerde Avusturya da Rusya’ya bir ültimatom vererek Balkanlarda işgal ettiği yerlerden çekilmesini istedi. Bunun üzerine yeni bir cephe açmak istemeyen Rusya, Eflâk ve Boğdan’ı Avusturya’ya bırakmak zorunda kaldı. Rusya’nın Balkanlardan çekilmesinden sonra Karadeniz’e açılan müttefik donanması, Rusların önemli bir deniz üssü olan Kırım’a asker çıkardı. Kırım Savaşı’nın en şiddetli çarpışmaları Sivastopol Kuşatması sırasında yaşandı.

Sinop Baskını’nı gösteren bir resim (İvan Ayvazovski, 1853)

Bu arada İtalyan siyasi birliğini kurmaya çalışan ve bu konuda büyük Avrupa devletlerinin desteğini almak isteyen Piyemonte (Sardinya Krallığı) de Osmanlı Devleti’nin yanında savaşa katıldı. Güçlenen müttefikler bir süre sonra Sivastopol’u aldılar. Ruslar ise Kars’ı ele geçirdiler. Kırım Savaşı, I. Nikola’nın ölümünden sonra yerine geçen Aleksander’ın (Aleksandır) barış istemesi üzerine 1856 yılında sona erdi.

Lambalı Kadın Kimdir?

Modern anlamdaki hemşireliğin Kırım Savaşı sırasında, Florance Nightingale (Florans Naytingeyl, 1820-1910) ile başladığı kabul edilir. Nightingale 1854 yılında, Osmanlı Devleti’nin müttefiki olan İngiliz ordusundaki yaralılara bakmak üzere gönüllü olarak 38 kişilik bir hemşire kafilesiyle İstanbul’a geldi. Nightingale, İngiliz askerlerine ayrılan Selimiye Kışlası’nda yaptığı başarılı çalışmalarla yaralılar arasındaki ölüm oranını yüzde 42’lerden yüzde 2’lere düşürerek efsaneleşti. Ayrıca sağlık alanında istatistiki analiz yöntemini ilk uygulayan kişi olarak tarihe geçti. 90 yıllık yaşamı boyunca hemşireliğin sevilmesi yönünde büyük uğraş verdiği söylenen Nightingale’in doğum günü olan 12 Mayıs, tüm dünyada Hemşireler Günü olarak kutlanmaktadır.

Bir Cevap Yaz.