İnsanlığın Ortak Mirası Nedir?

İNSANLIĞIN ORTAK MİRASI

Çevremizde pek çok tarihi eser ve doğal güzellik vardır. Bunların korunması neden önemlidir? Açıklayınız.

Amerika Birleşik Devletleri’nde yayın yapan internet sitesi Business Insider’ın (Businıs İnsaydır) bu yıl güncellediği ‘‘ölmeden önce görülmesi gereken 30 mekân’’ arasında Şanlıurfa’daki Göbekli Tepe 2. sırada bulunuyor.

Şanlıurfa İl Kültür ve Turizm Müdürü; yaptığı açıklamada “Burada Göbekli Tepe’yi önemli kılan şey ise Göbekli Tepe’yi yapan insanların bu teknolojiye nasıl ulaştıkları? Çünkü tarih kitapları bize tarih öncesi çağda insanların ilkel olduğunu öğretir. Şu anda baktığımızda 12 bin yıl önce insanlar bir organizasyon etrafında birleşmişler, bu organizasyon isteğiyle birçok yapı meydana getirmişler. Tapınaklar oluşturmuşlar.

Göbekli Tepe, tarih öncesi dönemdeki insanların ilkel değil, gelişmiş insanlar olduklarını gösteriyor. Bu açıdan, Göbekli Tepe dünyanın en önemli arkeolojik keşfidir. Göbekli Tepe’yi sadece bir gruba veya bir millete mal edemeyiz, Göbekli Tepe tüm insanlığın mirası olarak değerlendirilen bir yer. Şu anda Göbekli Tepe, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alıyor; ama çok yakın bir zaman içerisinde de umuyoruz ki asıl listeye alınacak. Bundan sonra buraya turizm amaçlı ziyaretlerin çok artacağını biliyoruz.” diye konuştu.

Sizce Göbekli Tepe’nin insanlığın ortak mirası olarak kabul edilmesinin nedeni nedir? Arkadaşlarınızla tartışınız.

İnsanlığın ortak mirası geçmişten günümüze kadar tüm insanların, toplumların, uygarlıkların ve ulusların oluşturduğu maddi ve manevi değerlerdir. İnsanlığın ortak mirası tarihin en eski dönemlerinden başlayarak pek çok insanın bilgi birikimi, deneyimi ve emeği sonucunda oluşmuştur. İnsanlığın ortak mirası; insanların tarih boyunca ürettiği sanat, düşünce, edebiyat ve bilim eserlerinden oluşur. Ortak miras tarih boyunca farklı ulusların katkılarıyla oluşmuştur. Her toplum, yaşadığı çağa ve
bölgeye göre değişik alanlarda az ya da çok insanlığın ortak mirasına katkı sağlamıştır.

Aşağıda insanlığın bilim mirasına örnekler verilmiştir.

LOUIS PASTEUR (Luiz Pastör)

Fransa’da doğmuş bu bilim insanı fizik, kimya ve tıp alanındaki çalışmaları ile tanınmıştır. İnsan ve hayvanlarda görülen şarbon, tavuk kolerası ve kuduz hastalıkları ile bağışıklık mekanizması ve aşı hazırlama teknikleri üzerinde çalışmıştır. Pasteur’ün tüm dünyada tanınmasını sağlayan buluşu ise kuduz aşısıdır. Kuduz aşısı diğer aşıların da önünü açmıştır.

MADAM CURIE (Madam Küri)

Polonyalı ünlü kadın fi zikçidir. Kanser hastalığını tedavi eden radyoaktivite ışınlarını bulmuştur. Bilim dalında Nobel Ödülü’nü iki kere alan ilk bilim insanı olmuştur.

GAZİ YAŞARGİL

Beyin ve sinir sitemleri üzerine yaptığı çalışmalarla tıp alanında çok önemli buluşlar gerçekleştiren Türk bilim insanıdır. Mikro cerrahiyi beyinle ilgili hastalıklarda uygulayarak çok zor ve hassas bölgelerdeki tümörlerin alınabileceğini kanıtlamıştır. Bu başarılarından dolayı Dünya Beyin Cerrahları Birliği tarafından ‘‘yüzyılın adamı’’ seçilmiştir.

AZİZ SANCAR

ABD Ulusal Bilimler Akademisi’ne seçilen ilk Türk olarak tanınır. Hücrelerin hasar gören D N A ’ l a r ı nasıl onardığını ve genetik bilgisini koruduğunu haritalandıran araştırmaları sayesinde 2015 Nobel Kimya Ödülü’nü kazanmıştır. Ödülü Anıtkabir’de sergilenmektedir

Bilimsel alanda yapılan çalışmalara başka hangi örnekleri verebilirsiniz? Dünyanın çeşitli yerlerinde tıp alanında yapılan çalışmalar sadece o yerlerde mi kullanılmaktadır? Neden?

Aşağıda insanlığın edebiyat mirasına bazı örnekler verilmiştir. Başka hangi örnekleri verebilirsiniz?

Ortak mirasa katkıda bulunmanın önemi nedir?

Aşağıda insanlığın sanat mirası ile ilgili örnekler yer almaktadır.

İnsanlığın ortak mirasını uluslararası düzeyde korumak ve geliştirmek amacıyla 1972 yılında yapılan UNESCO genel konferansında ‘İnsanlığın Ortak Malı Olan Kültürel ve Doğal Varlıkların Korunması Sözleşmesi’ kabul edilmiştir. Türkiye bu
sözleşmeyi 1982 yılında onaylayarak kabul etmiştir. 2016 yılı itabariyle Dünya genelinde UNESCO Dünya Miras Listesi’ne kayıtlı 1052 kültürel ve doğal varlık bulunmaktadır. Her yıl gerçekleşen Dünya Miras Komitesi toplantıları ile bu sayı artmaktadır. Ülkemizin, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün sorumluluğu altında yürüttüğü çalışmalar neticesinde bugüne kadar UNESCO Dünya Miras Listesi’ne 16 varlığımızın alınması sağlanmıştır.

İnsanlığın sanat mirasına dünyadan ve ülkemizden başka hangi örnekleri verebilirsiniz?

Aşağıda bir kısmı UNESCO Dünya Miras Listesi’nde yer alan bazı doğal ve tarihi varlıklar yer almaktadır. Bunlara başka hangi örnekleri verebilirsiniz?

Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası olarak bilinen bu yapı topluluğu, cami, darüşşifa (hastane) ve türbeden meydana gelen bir külliyedir. Türkiye Selçuklu Devleti’ne bağlı Mengücek Beyliği döneminde inşa edilmiştir. Başta kapılar ve sütunlar olmak üzere, külliyenin bir çok yerinde, taş işçiliğinin en nadide ve en ince örneklerini yansıtan motifl er dikkat çekmektedir. Bu eseri farklı ve özgün kılan bir diğer özellik de bezemelerde yer alan on binlerce motifin hiç birinin bir daha kendini tekrar etmemesidir.

İzmir’in Selçuk ilçesinde bulunan Efes Antik Kenti farklı medeniyetlerin esintisini içermektedir. Oldukça büyük olan Efes Antik Kenti içerisinde, kütüphane, tapınaklar, uzun yollar ve konaklamayı sağlayan yapılar bulunuyor.

Mostar Köprüsü Bosna-Hersek’in Mostar şehrinden geçen Neretva nehri üzerinde bulunan bir köprü. Orijinal köprü Mimar Sinan’ın öğrencisi Mimar Hayreddin tarafından 1566 yılında inşa edildi ve 1993’te Bosna Savaşı’nda yıkılıncaya dek 427 yıl kullanıldı. 23 Temmuz 2004’te onarılarak hizmete açıldı.

Batı Avustralya’da bulunan Hillier (Helyır) Gölü, pembe rengiyle görenleri hayran bırakıyor. Okyanustan ince bir kumsal ve yeşillik ile ayrılan göl, 600 metre uzunluğa sahip. Gölün pembe renginin sebebinin kesin olmamakla birlikte bir çeşit boya üreten bakteriden kaynaklandığı düşünülüyor. Gölü ilk kez görenler rengin göz yanılması olduğunu düşünse de bir kova su aldığında rengin değişmediğini görebiliyor.

Sizin yaşadığınız yerde insanlığın ortak mirası olarak kabul edilebilecek hangi tarihi, doğal ya da kültürel değerler vardır? Bunların ortaya çıkarılmasının ve korunmasının önemi nedir?

İnsanlığın ortak mirasını korumak tüm uluslara ait bir görevdir. Ancak insanlığın ortak mirası gerektiği gibi korunamamaktadır. Bu miras doğal koşullar, ihmal, kentleşme, sanayileşme gibi nedenlerle zarar görmektedir. Ayrıca savaşlar ve silahlı çatışmalar ortak miras ürünlerinin yok olmasına neden olabilmektedir. İnsanlığın ortak mirasını koruma bilinci son yıllarda daha çok önem kazanmaktadır. Çünkü yeterince korunmayan ve yeni katkılarla zenginleşmeyen ortak mirasın gelecek kuşaklara aktarılması söz konusu olamaz.

Yukarıda sözü edilenlerin dışında dünyada ve ülkemizde bulunan ortak miras ögeleri hakkında bir araştırma yapınız. Aralarından seçeceğiniz üç tanesini aşağıdaki bölüme yazıp arkadaşlarınızla paylaşınız.

İsmi:
Bulunduğu yer:
Hakkındaki bilgiler:

Bir Cevap Yaz.