Cumhuriyet Dönemi Eğitim-Öğretim Alanındaki Diğer Gelişmeler Nelerdir?

Cumhuriyet Dönemi Eğitim-Öğretim Alanındaki Diğer Gelişmeler Nelerdir?

Cumhuriyet kurulduktan sonra Atatürk ve arkadaşları güçlü, çağdaş, modern bir devlet oluşturmanın yolunun eğitimden geçtiğine inanmaktaydı. Bu doğrultuda cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren okul öncesinden, üniversiteye kadar eğitim kurumlarının yaygınlaştırılması için çalışmalar yapılmıştır.

Cumhuriyeti kuran kadronun en önemli amaçlarından birisi, Türk insanını cehalet ve bilgisizlikten kurtarmaktı. Özellikle okuma yazma bilmeyen halkın eğitilmesi, vatandaşlara günlük yaşamlarında kullanabilecekleri bilgi ve becerilerin kazandırılması yaygın eğitimin öncelikleri arasındaydı. Bu doğrultuda Atatürk ve arkadaşları okula gidemeyen, okuma imkânı olmayan geniş halk topluluklarını bilgilendirmek ve eğitmek amacıyla yaygın eğitime önem vermişlerdi. Halk derslikleri ve halk konferansları, millet mektepleri, halk okuma odaları, halk evleri, eğitmen kursları, gezici köy kadın ve erkek kursları gibi faaliyetlerle ve kurumlarla Türk halkı eğitilmeye çalışılmıştır.

Yukarıdaki tablolara göre Cumhuriyet’in ilk yıllarında izlenen eğitim politikası ile ilgili neler söylenebilir?

1936’da köy okullarına eğitmen yetiştirmek için açılan kurslarla ilgili Müfettiş Emin Soysal’ın, Millî Eğitim Bakanlığına yolladığı raporlardan:

“Öğrencilerin birini sıtma tuttu. Baytar Salih gelerek kan aldı, sıtma mikrobunu boyadı. Mikroskopla öğrencilere gösterdik. Ve sıtma hakkında bilgi verdik, öğrencilerin mikroskop kullanması görülecek bir şeydi. Biri baytar Salih’e ‘Efendim şimdi inandım, bana kırk yıl söyleseniz «mikrop var» diye inanmazdım. Kurbağa yavrusu gibi nasıl kuyruklarını sallıyorlar.’ diyordu.”

“Bu hafta ot balyası makinesine giden gruplar balya yapmayı ve makineyi kullanmayı öğrendiler. Tarım uzmanının söylediğine göre bu makine ile ancak on dakikada bir balya yapılırmış. Öğrencilerden dört dakikada balya yapanlar oldu. İşten sonra usta, makineyi söktü, haydi bakalım bunu takın ve kullanın dedi. Öğrenciler makineyi taktı ve kullandılar.”

Cumhuriyet’in ilk yıllarında böyle bir eğitim modelinin benimsenmesine niçin gerek duyulmuştur?
Uygulanan eğitim metodu ile ilgili neler söylenebilir?
Hayvan hastalıklarında uzman olan baytarın hasta öğrenciden kan almasının nedenleri neler olabilir?

ATATÜRK VE EĞİTİM

“Eğitimdir ki bir milleti ya hür, bağımsız, şanlı, yüksek bir toplum hâlinde yaşatır veya bir milleti kölelik ve yoksulluğa terkeder.”
“Milletimizi yetiştirmek için asıl kaynak olan okullarımızın ve üniversitelerimizin kuruluşunda da ilim ve fen yolu izlenecektir. Ayrıca, milletimizin siyasî ve sosyal hayatında, fikrî eğitiminde de rehberimiz ilim ve fen olacaktır. Okul sayesinde, okulun vereceği ilim ve fen yardımıyladır ki Türk milleti, Türk sanatı, Türk şiir ve edebiyatı, iktisadiyatı bütün güzellikleriyle gelişecektir… Bunları yapmak istiyorsak gözlerimizi kapayıp bu dünyada tek başına yaşadığımızı farz edemeyiz. Memleketimizi bir çember içine alıp dünya ile ilişkisiz yaşayamayız. Bilakis gelişmiş ve yükselmiş bir millet olarak uygarlık düzeyinin üzerinde yaşayacağız. Bu da ancak ilim ve fen ile olacaktır. İlim ve fen nerede ise oradan alacağız ve her yurttaşın kafasına koyacağız. Bilim ve teknik için sınır ve şart yoktur.” “Eğitim ve öğretimde uygulanacak yöntemin amacı bilgiyi insan için gereksiz bir süs, bir baskı aracı ya da medeni bir zevkten çok hayatta başarıya ulaşmayı sağlayan, uygulanabilir ve kullanılabilir bir araç hâline getirmektir. Millî Eğitim Bakanlığımız bu ilkeye önem vermektedir. Uygulamaya dayanan ve yaygın bir eğitim-öğretim için yurdun önemli merkezlerinde çağdaş kitaplıklar, çeşitli bitkileri ve hayvanları içine alan bahçeler, konservatuvarlar, atölyeler, müzeler, sergi salonları kurmak gerekli olduğu gibi, ilçe merkezlerine dek bütün yurdun basımevleriyle donatılması gerekmektedir.”

Sevgili Öğrenciler,
Yukarıda Atatürk’ün eğitimle ilgili sözlerinden bazıları verilmiştir. Sizden istenen Atatürk’ün sözlerinden hareketle Cumhuriyet Dönemi’nde gerçekleştirilen eğitim faaliyetleri ile ilgili bir sunu hazırlamanızdır.
Çalışmanızı yaparken aşağıdakilere dikkat etmelisiniz.
Çalışmayı hazırlarken kaynak kitaplardan, dönemin gazetelerinden, İnternet’ten, varsa dönemi yaşayan insanlardan yararlanabilirsiniz.
Çalışmanızı resim, fotoğraf, vecize vb. materyallerle destekleyebilirsiniz.
Yaptığınız çalışmayı sunu hâline getiriniz.
Bu çalışmayı aldıktan iki hafta sonra teslim etmelisiniz.
Çalışma;
İçerik (Cumhuriyetle birlikte eğitim sisteminde meydana gelen gelişmeleri değerlendirme),
Araştırma süreci (Bilgiye ulaşma, inceleme ve metin hâline getirme),
Sunu becerisi (Sunumu gerçekleştirme),
Materyal kullanımı (Dönemi anlatan eserlerden ve kişilerden yararlanma),
Zaman kullanımı (Sunuyu verilen sürede tamamlama) açısından değerlendirilecektir.

PROJE GÖREVİ GAZETE ÇALIŞMASI

Sevgili Öğrenciler,
Yanda Osmanlı Klasik Dönem eğitim istemi ve bilimsel çalışmalarını konu alan bir gazete örneği verilmiştir. Sizler de Türklerde eğitim ünitesinde yer alan konulardan birini (ilk Türk devletlerinde eğitim, ilk Türk-İslam devletlerinde eğitim gibi) seçerek benzer bir gazete veya dergi çalışması yapınız. Bu çalışmayı başarıyla tamamlayabilmeniz için aşağıdaki adımları izlemelisiniz.

1. Çalışma sürenizi iyi kullanmak için çalışma takvimi ve planı hazırlayınız.
2. Grup çalışması yapınız.
3. Halk ve üniversite kütüphanesi, İnternet vb. yerlerde konu ile araştırma yapınız.
4. Elde ettiğiniz bilgileri sınıflandırarak benzerlik ve farklılıkları tespit ediniz.
5. Çalışmanızı bitirdikten sonra projenizi sınıf veya okul panosunda sergileyiniz.
6. Çalışma süreniz bir aydır

Aşağıdaki soruları cevaplandırınız.

1. Türklerin göçebe hayat tarzı nasıl bir eğitim anlayışını ortaya çıkarmıştır?
2. Uygurların dinî inançlarında meydana gelen değişikliğin eğitimlerine etkilerini açıklayınız.
3. Türklerin İslamiyet’i kabulü ile eğitim anlayışındaki değişimler nelerdir? Açıklayınız.
4. Ahiliğin mesleki eğitim işlevini günümüzde hangi kurumlar üstlenmiştir?
5. Osmanlı Devleti’ndeki eğitim anlayışının amacını belirtiniz.
6. Osmanlı Devleti’nin eğitim ve bilim alanında gerilemesinin nedenleri nelerdir?
7. Yabancı okulların Osmanlı Devleti ve toplumu üzerindeki etkilerini belirtiniz.
8. Tanzimat Dönemi ile Osmanlı eğitim politikasında yaşanan değişimi açıklayınız.
9. Cumhuriyetin ilk yıllarında uygulanan eğitim politikasının amacını belirtiniz.

Bir Cevap Yaz.