Çevrenizde hangi doğal afetler yaşanıyor?

AFETLER VE ÇEVRE SORUNLARI

Çevrenizde hangi doğal afetler yaşanıyor?

Doğal afetler; can ve mal kaybına neden olan deprem, sel, heyelan, erozyon gibi doğal olaylardır. Bu olaylar çok kısa sürelerde gerçekleşebilen ve başladıktan sonra insanlar tarafından engellenemeyen olaylardır. Ancak önceden alınacak önlemlerle can kayıpları ve oluşabilecek zararlar azaltılabilir.

Aşağıda bazı doğal afetlerle ilgili haberler yer almaktadır. İnceleyiniz.

Yukarıda okuduğunuz haber başlıklarında söz edilen afetlerin bu yerlerde meydana gelmesi sizce bir rastlantı mıdır? Neden?

Şimdi ülkemizde meydana gelen başlıca afetleri ve nerelerde daha sık meydana geldiklerini görelim.

Sel, aşırı yağışlar ve eriyen kar sularının neden olduğu su baskınlarıdır. Yurdumuzun her bölgesinde görülmekle birlikte; şehirleşmenin fazla olduğu Marmara ve yağışın bol olduğu Karadeniz bölgelerinde Sel felaketleri daha sık yaşanmaktadır.

Heyelan, yağışın fazla olduğu yerlerde, dik yamaçlardan aşağıya doğru toprak örtüsünün kaymasıdır. Bu daha çok eğimli ve ağaçlandırılmamış yamaçlarda görülür. Karadeniz Bölgesi’nde sıkça heyelan meydana gelmektedir. Bunun nedeni bölgede eğimin ve yağışın fazla olmasının yanında toprağın killi olmasıdır.

Çığ, eğimli yamaçlarda tutunamayan kar kütlesinin yuvarlanarak büyümesiyle meydana gelir. Eğimin ve kar yağışının fazla olduğu Doğu Anadolu çığların yoğun olarak görüldüğü bölgemizdir.

Erozyon, toprağın, suyun veya rüzgârın etkisi ile aşınıp taşınmasıdır. Bu sırada değerli ve verimli toprak kaybedilir. Ülkemizde erozyon yoğun olarak İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’da görülmektedir. Bunun nedeni, bu bölgelerin bitki örtüsünün zayıf olmasıdır.

Orman yangınları, yıldırım düşmesi ya da kuru otların yüksek sıcaklık nedeniyle tutuşması bazen de insanların yaptığı
hatalar sonucu meydana gelir. Ülkemizde orman yangınları genellikle yaz aylarında Akdeniz ve Ege Bölgeleri’nde sıkça görülür. Bunda bu bölgelerimizde yaz aylarının kurak geçmesi etkili olur.

Deprem, yer kabuğundaki ani kırılmalar nedeniyle yer yüzeyinde meydana gelen sarsıntılardır. Deprem ülkemizde en fazla can ve mal kaybına neden olan doğal afettir. Aşağıdaki haritada görüldüğü gibi ülkemizin %96’sı deprem kuşağında yer alır.
Bunun bir sonucu olarak ülkemizin hemen hemen bütün bölgelerinde deprem afeti meydana gelir.

Aşağıdaki haritayı inceleyiniz. Deprem riskinin en fazla ve en az olduğu yerler nerelerdir? Sizin yaşadığınız yer hangi deprem kuşağı içerisinde yer almaktadır?

 

Doğal afetlere müdahale için AFAD kurulmuştur. AFAD, “Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı”nın kısaltmasıdır. Görevi afetlere hazırlıklı olmak ve afet sırasında gereken müdahalelerde bulunmaktır.

Doğal çevrede meydana gelen değişimlerin bazıları doğal yolla gerçekleşirken, bazıları da beşeri etkilerle ortaya çıkmaktadır. Bir yeri yaşam alanı olarak seçen insanlar o yerdeki doğal kaynakları kullanır. İnsanlar bunu yaparken bazen çevreye zarar verirler, doğal dengeyi bozarlar. Doğal dengenin bozulmasıyla da çevre sorunları ortaya çıkar.

Şimdi dünyada görülen çevre sorunlarından bazılarını daha yakından öğrenelim.

Hava kirliliği; atmosferde zararlı gazların insanlara ve diğer canlılara zarar verecek miktara ulaşmasıdır. Ulaşım araçları, elektrik santralleri, sanayi faaliyetleri, binalarda ısınma amaçlı kullanılan yakıtlar hava kirliliğine neden olur.

Zararlı maddelerin suyu bozacak miktarda suya karışmasıyla su kirliği oluşur. Termik santraller, gübreler, kimyasal ilaçlar, sanayi atıkları, toprak erozyonu su kirliliğinin başlıca nedenleridir.

Toprak tabakasının üst kısmının akarsular, sel suları ve rüzgarlar gibi dış kuvvetlerin etkisiyle taşınmasıyla erozyon meydana
gelir. Ormanların yok edilmesi, aşırı otlatma gibi insan faaliyetleri de erozyonun etkilerini arttırır.

İnsanı rahatsız eden ve insan sağlığına zarar veren sesler, gürültü kirliliği oluşturur. Ulaşım araçları, iş makinaları, sanayi kuruluşları, yüksek sesle müzik yapılan eğlence yerlerinden yayılan ses, kalabalıkların uğultusu, yüksek sesle konuşan ve bağıran insanlar gürültü kirliliğine sebep olurlar.

Toprak kirliliği; insanlar tarafından toprağın içine ya da üzerine bırakılan ya da başka şekillerde toprağa karışan zararlı maddelerin toprağın niteliğini bozmasıdır. Sulardan toprağa karışan maddeler, hava yoluyla gelen maddeler, tarım alanlarında
kullanılan ilaç ve gübrelerden kaynaklanan kimyasal maddeler, çöpler ve atıklar toprak kirliliğine neden olur.

Ormanlar, birçok yararına rağmen dünya üzerinde her geçen gün azalmaktadır.Bunun en önemli nedeni nüfus artışına bağlı
olarak orman ürünlerine olan talebin artmasıdır. Çeşitli nedenlerle çıkan orman yangınları da orman alanlarının azalmasına
neden olur. Orman yangınları, tarla açma çalışmaları, çarpık konut ve tesis yapımı da ormanlara zarar veren nedenlerdendir.

Benim yaşadığım bölgede en çok görülen afetler:

Bu afetlerin görülme sebepleri:

Yaşadığınız yerde görülen çevre sorunları:
Nedenleri:
Sonuçları:

Bir Cevap Yaz.