Birinci Dünya Savaşı Sonrası Durum

SAVAŞ SONRASI (1918-1922)

Birinci Dünya Savaşı, tarihin o güne kadar kaydettiği en kanlı savaş oldu. Denizaltı, uçak, tank, zehirli gazlar gibi kitle imha silahları ilk kez bu savaşta kullanılırken her iki taraftan milyonlarca insan hayatını kaybetti. Savaş sonrasında yapılan antlaşmalarla Imparatorluklar yıkılırken pek çok yeni devlet ortaya çıktı. Dünya devletler ailesine Çekoslovakya, Avusturya, Macaristan, Polonya, Litvanya, Estonya, Ukrayna, Yugoslavya ve Türkiye Cumhuriyeti gibi yeni devletler katıldı. Orta Doğu ve Arap Yarımadası’ndaki Türk egemenliği sona ererken bu bölgelerde İngiliz ve Fransız manda yönetimlerine bağlı olarak Irak, Suriye, Ürdün, Suudi Arabistan gibi devletler kuruldu. Böylece sınırlar yeniden çizilirken Avrupa’nın ve Dünya’nın siyasi manzarasında önemli değişiklikler meydana geldi.

Birinci Dünya Savaşı sonrasında meşruti ve monarşik yönetimlerin yerini cumhuriyet yönetimleri almaya başladı. Diğer yandan Rusya, İtalya ve Almanya gibi savaştan beklediğini bulamayan ülkelerde halk yeni arayışlar içine girdi. Bunun sonucunda da söz konusu ülkelerde komünizm, faşizm ve Nazizm gibi totaliter rejimler yükselişe geçti.

Birinci Dünya Savaşı, ortaya çıkardığı değişikliklere rağmen devletler arasındaki sorunlara çözüm getiremedi. Savaş sonrasında galip devletler sömürgecilik faaliyetlerini manda adı altında başka yöntemlerle devam ettirmek istediler. Yapılan antlaşmalarla yenilen devletlere altından kalkamayacakları sorumluluklar yüklediler. Bunun sonucunda da yeni sorunlara ve istikrarsızlıklara yol açtılar. Böylece ikinci bir dünya savaşının tohumlarını da atmış oldular.

Galip devletlerin haksız uygulamalarına karşı ilk tepki Türk milletinden geldi. Milletimiz, Mondros’tan sonra başlayan işgallere karşı vatanını ve bağımsızlığını savunmak üzere Kuvayımilliye adı verilen silahlı birlikler kurdu. Millî Mücadele’yi başlatmak üzere 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkan Mustafa Kemal ise genelgeler yayımlayıp, kongreler toplayarak Türk milletine kurtuluş yolunu anlattı. 23 Nisan 1920’de de Büyük Millet Meclisini (BMM) açarak millî kuvvetleri birleştirdi. BMM tüm dünyaya Sevr Antlaşması’nı tanımadığını ilan etti.

Kurtuluş Savaşı, Türk ordusunun 26 Ağustos 1922’de başlattığı Büyük Taarruz sonucunda zaferle sonuçlandı. Bu zaferin ardından TBMM 1 Kasım 1922’de saltanatı kaldırdı. 24 Temmuz 1923’te imzalanan Lozan Barış Antlaşması’nın ardından da 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet’i ilan etti. Böylece Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kuruluşu tamamlanmış oldu.

Bir Cevap Yaz.