Beşeri Özelliklerine Göre Bölgeler Nelerdir?

Beşeri Özelliklerine Göre Bölgeler

Nüfus özelliklerine göre bölgeler

Bu bölgeler, nüfus miktarı ve dağılışı dikkate alınarak oluşturulan beşeri bölgeleri kapsar (Harita 3.5.).

Yerleşme özelliklerine göre bölgeler

Bu bölgeler, yerleşmeyi etkileyen faktörler göz önüne alınarak oluşturulan beşerî bölgeleri kapsar. Dünyada Güneydoğu Asya kıyıları, ülkemizde ise Çatalca-Kocaeli yarımadaları yoğun yerleşme bölgelerine örnek verilebilir.

Konut yapı özelliklerine göre bölgeler

Bu bölgeler, konut yapı özelliklerine göre oluşturulan beşerî bölgeleri kapsar. Ekvatoral bölge ahşap, çöller kerpiç, volkanik alanlar ise taş mesken bölgelerine örnek verilebilir.

Bilgi Havuzu

Yerleşme özelliklerine göre bölgeler

• Kırsal yerleşme bölgeleri: Geçimini daha çok tarım, hayvancılık ve ormancılıktan sağlayan toplumlarda görülen yerleşme tipidir. Geri kalmış ve gelişmekte olan ülkelerde kırsal yerleşme bölgeleri oldukça fazladır.
• Şehir yerleşme bölgeleri: Yönetim, sanayi, ticaret, eğitim gibi işlevlere sahip bölgelerde görülen yerleşme tipidir. Nüfusun yoğun olduğu şehir yerleşme bölgeleri, gelişmiş ülkelerde oldukça fazladır.

Konut özelliklerine göre oluşturulan bölgeler

• Ahşap konut bölgeleri: Amazon Havzası, Trabzon ve Rize’de yer alan nemli yağışlı bölgelerin kırsal alanlarında
bu tür konutlara sıkça rastlanır.
• Taş konut bölgeleri: Akdeniz iklim kuşağında, dağlık alanlarda ve volkanik bölgelerde bulunan konut tipidir. Akdeniz Havzası ülkeleri ile ülkemizde Muğla, Ağrı ve Kars gibi iller bu konutların görüldüğü alanlara örnek verilebilir.
• Kerpiç konut bölgeleri: Kurak ve yarı kurak bölgelerde görülen konut tipidir. Bu konutlara, çöl alanları ile ülkemizin iç kesimlerinde özellikle Konya ve Şanlıurfa gibi illerimizde sıkça rastlanır.

Ülkemizde Beşeri Bölgeler

Aşağıda ülkemizin mülki idari bölümler haritası verilmiştir. Ön bilgileriniz ve atlaslarınızdaki Türkiye fiziki, iklim ve nüfus haritalarından da yararlanarak metinlerdeki boşlukları uygun şekilde doldurunuz.

• ………………………………………. numaralı alanlar nüfusun yoğun olduğu bölgelere örnektir.
• ………………………………………. numaralı alanlar nüfusun seyrek olduğu bölgelere örnektir.
• 4 ve 7 numaralı alanlar liman bölgeleridir. Fakat 7 numaralı bölge, hinterlandının geniş olmasından dolayı ………… nüfuslu bölge; 4 numaralı bölge, hinterlandının dar olmasından dolayı …………. nüfuslu bölgedir.
• …….. ve …….. numaralı alanlar, nemli ve yağışlı bölgede olduğu için ……….. konut bölgesinde yer alır.
• …….. ve …….. numaralı alanlar, yarı kurak bölgede olduğu için ……….. konut bölgesinde yer alır.
• ……., ……, …….., 7 ve …….. numaralı alanlar şehir yerleşme bölgesinde yer alır.

Siyasi-askerî özelliklerine göre bölgeler

Bu bölgeler, siyasi sınır ve örgütler ile askerî özelliklere göre oluşturulan bölgeleri kapsar (Harita 3.6).

Siyasi Bir Bölge: Şangay Beşlisi

1996 tarihinde Çin Halk Cumhuriyeti’nin Şanghay kentinde “Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Çin ve Tacikistan” ülkelerinin katılımıyla adına “Şanghay Beşlisi” denilen bölgesel güvenlik alanında derin iş birliğini öngören bir oluşum gün yüzüne çıktı.
2001 yılında Özbekistan da bu oluşuma katılınca ismi “Şanghay İş birliği Örgütü” olarak değiştirildi. Oluşum, ağırlıklı olarak 2000’li yıllardan itibaren, Amerika Birleşik Devletleri’nin bölgelerindeki askeri varlığına sert tavırlar ortaya koymuş ve “tek kutuplu dünya düzenine” karşı çıkmıştır.

2015 yılında Rusya’ya bağlı Başkurdistan Cumhuriyeti’nde düzenlen “Şanghay İş birliği Örgütü” liderler zirvesinde açıklamalar yapan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Hindistan ve Pakistan için yeni bir üye kabul prosedürü başlatıldığını ve örgüt için yeni bir dönemin başladığını duyurdu.

Türkiye (2012’den itibaren) ise Şangay Beşlisi’nde Azerbaycan, Ermenistan, Kamboçya, Nepal ve Sri Lanka ile birlikte diyalog ortağı statüsünde bulunuyor.

6 üye: Çin Halk Cumhuriyeti, Kazakistan, Kırgızistan, Rusya, Tacikistan, Özbekistan.
5 gözlemci: Afganistan, Hindistan, İran, Moğolistan, Pakistan.
6 diyalog partneri: Azerbaycan, Beyaz Rusya, Ermenistan, Kamboçya, Sri Lanka, Türkiye.

Ülkemizin İlişkili Olduğu Siyasi Bölgeler

Coğrafi konumun ülkemize sağladığı avantajdan dolayı ülkemiz, birçok siyasi örgüte ya üyedir ya da üyelik sürecindedir. Buna göre ülkemizin üye veya üyelik sürecinde olduğu siyasi örgütlerin tablosunu oluşturunuz.

İdari özelliklerine göre bölgeler

Bu bölgeler, yönetim bölgeleri olarak da bilinir. Belirli siyasi ölçütlere göre oluşturulmuş yönetim alanlarını kapsar.

Planlama özelliklerine göre bölgeler

Bu bölgeler, belirli alanların coğrafi özellikleri göz önüne alınarak oluşturulan bölgeleri kapsar. Bu bölgelerin coğrafi özelliklerine göre planlama veya yatırımlar yapılır. Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) Bölgesi (Harita 3.7.), Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) Bölgesi ve Konya Ovaları Sulama Projesi (KOP) Bölgesi ülkemizde planlama bölgelerine örnek verilebilir.

Kültür ve dinî özelliklerine göre bölgeler

Bu bölgeler; dil, din, ırk ve kültür özelliklerine göre oluşturulan bölgeleri kapsar. İslam Kültür Bölgesi, Avrupa Kültür Bölgesi, Latin Amerika Kültür Bölgesi ve Türk Kültür Bölgesi gibi.

Bir Cevap Yaz.