Berlin Antlaşması (1878) Maddeleri ve Sonuçları Nelerdir?

b. Berlin Antlaşması (1878)

Ayastefanos Antlaşması’na göre Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsızlığını kazanırken Karadeniz kıyılarından Ege’ye uzanan geniş bir alanda Bulgaristan Krallığı kuruluyordu. Diğer yandan Osmanlı Devleti Kars, Ardahan, Batum ve Doğubeyazıt’ı Rusya’ya bırakıyordu. Ayrıca bu devlete savaş tazminatı ödemeye mahkûm ediliyordu.

Ayastefanos Antlaşması başta İngiltere olmak üzere Avrupa devletleri tarafından tepkiyle karşılandı. Çünkü Rusya’yı aşırı derecede güçlendiren bu antlaşma İngiltere’nin Akdeniz’deki çıkarlarını tehlikeye düşürüyordu. Avusturya’nın ise doğuya doğru yayılmasını engelliyordu. Öyle ki Avusturya, antlaşmanın gözden geçirilmemesi durumunda Rusya’ya savaş açmaya hazır olduğunu ilan etti. Antlaşma Balkan milletlerini de memnun etmemişti. Bu tepkiler üzerine Rus Çarı II. Aleksander, Ayastefanos Antlaşması’nın yeniden görüşülmesi için Berlin’de bir kongre toplanmasını kabul etti.

Berlin Kongresi öncesinde İngiltere, Osmanlı yetkililerine görüşmeler sırasında Osmanlı Devleti’ni destekleyeceğini ve gelecekteki Rus saldırılarına karşı koruyacağını bildirdi. Bu yardımına karşılık da Kıbrıs’ın yönetiminin geçici olarak kendisine bırakılmasını istedi. Osmanlı Devleti de İngiltere’nin yardımına ihtiyaç duyduğu için bu isteği kabul etti. Berlin Kongresi 13 Haziran 1878’de toplandı. Kongreye Osmanlı Devleti ile birlikte İngiltere, Fransa, Rusya, İtalya, Almanya ve Avusturya katıldı. Bir ay süren görüşmelerin sonunda bu devletler arasında Berlin Antlaşması imzalandı.

Berlin Antlaşması sonrasında Osmanlı Devletinin Balkan sınırı

Berlin Antlaşması’yla Romanya, Sırbistan ve Karadağ’ın bağımsızlıkları kesin olarak tanındı. Ayastefanos Antlaşması’yla kurulmuş olan Büyük Bulgaristan Krallığı ise üç parçaya ayrıldı. Yeni düzenlemeyle Bulgaristan’ın kuzeyinde Osmanlı Devleti’ne vergi veren bir Bulgar Prensliği kurulurken güneyde Doğu Rumeli adıyla idari özerkliğe sahip bir vilayet
oluşturuldu. Makedonya ise doğrudan Osmanlı yönetimine bağlandı. Antlaşmaya göre Bosna-Hersek Osmanlı toprağı
sayılacak ancak yönetimi geçici olarak Avusturya’ya bırakılacaktı. Rusya Kars, Ardahan ve Batum’u elinde tutacak; Doğubeyazıt’ı ise geri verecekti. Ayrıca Osmanlı Devleti Rusya’ya savaş tazminatı ödeyecekti. Antlaşmada Osmanlı Devleti’nin Anadolu’da yaşayan Ermeniler ve Girit’teki Rumlar lehine yeni düzenlemeler yapması da hükme bağlanmıştı.

Berlin Antlaşması’nı Ayastefanos Antlaşması ile karşılaştırdığınızda neler söyleyebilirsiniz?

Osmanlı Devleti, Berlin Antlaşması’yla önemli kazanımlar elde edemediği gibi İngiltere’ye de Kıbrıs Adası’nı bırakmak zorunda kaldı. Başka bir deyişle Balkan topraklarının büyük bölümünü, Kıbrıs Adası’nı ve Doğu Anadolu’daki üç vilayetini kaybetti. Ayrıca parasal yönden de zarara uğradı. İngiltere ise o güne kadar sürdürdüğü Osmanlı toprak bütünlüğünü koruma siyasetini terk etmiş oldu. Sonuç olarak Berlin Kongresi’yle Osmanlı Devleti’nin artık bir Avrupa devleti sayılmayacağı ve paylaşılmak istendiği açıkça ortaya çıktı. Bu nedenle Osmanlı Devleti, Berlin Antlaşması’ndan sonra İngiltere’den uzaklaşırken Avrupa’nın yükselen gücü Almanya ile daha da yakınlaştı.

Bir Cevap Yaz.