15. Yüzyılda Avrupa’daki Gelişmeler Nelerdir?

C. 15. YÜZYILDA AVRUPA’DAKİ GELİŞMELER

• Avrupalılar hangi gelişmelerin etkisiyle yeni yollar ve kıtalar keşfetme ihtiyacı hissetmiş olabilirler?
• Bir ülkede bilim, kültür ve sanatın gelişebilmesi için gereken şartlar nelerdir? Neden?

Osmanlı Devleti’nin kuruluş yıllarında Avrupa’da feodalite hüküm sürmekteydi. Bununla birlikte Orta Çağ boyunca varlığını devam ettirmiş olan feodalite 15. yüzyılda çözülme sürecine girdi. Derebeylik adıyla da bilinen feodalitenin zayıflamasında senyörlerin Haçlı Seferleri ve Yüzyıl Savaşları sırasında uğradıkları can ve mal kayıpları önemli rol oynadı. Örneğin İngiltere ile Fransa arasında uzun süre devam eden Yüzyıl Savaşları (1337-1453) Fransa’nın zaferiyle sonuçlandı. Fransa Kralı da kazandığı zaferden aldığı güçle topraklarındaki derebeylikleri ortadan kaldırdı. Böylece Fransa, Avrupa’nın en güçlü merkezî krallığı hâline geldi. İngiltere’de ise Yüzyıl Savaşları’nın ardından başlayan ve Çifte Gül adı verilen iç savaş sırasında birbirleriyle mücadele eden derebeyleri zayıfladı. Bunun üzerine Fransa’dan sonra İngiltere’de de merkezî krallık rejimine geçildi.

Feodalitenin çözülmesinde yeni kıtaların keşfiyle birlikte Avrupa’dan dışarıya doğru yaşanan göçler de etkili oldu. Avrupa’da nüfusun azalması üzerine derebeyleri topraklarında çalışacak insanlar bulma konusunda sıkıntı yaşamaya başladı. Böylece Avrupa’da tarımın önemi azalırken para ekonomisine dayanan ticari faaliyetler önem kazandı. Bunun sonucunda ekonomik bakımdan zayıflayan senyörler giderlerini karşılamak için sahip oldukları geniş toprakları satmak veya borçlanmak zorunda kaldılar. Ticaretle uğraşan burjuvalar ise her geçen gün güçlenerek sermayelerini arttırdılar. Bu arada İstanbul’un fethedilmesi sırasında kalın surların top kullanılarak yıkılabileceğinin görülmesinden sonra Avrupa’da da krallar derebeylerin şatolarını yıkmaya başladılar. Krallar feodaliteye karşı verdikleri mücadelede burjuvaları da yanlarına alarak siyasi ve ekonomik yönden güçlendiler.

15. yüzyılda Avrupa’da yaşanan başlıca gelişmeler ve bu gelişmelerin 15. yüzyıldan itibaren ortaya çıkardığı sonuçlar

Yukarıdaki şemanın sol tarafında sıralanan gelişmeler hangi yönleriyle feodalitenin güç kaybetmesine neden olmuştur? Açıklayınız.

Avrupa’da krallar bir yandan feodaliteyi ortadan kaldırmaya çalışırken diğer yandan feodal sistemin en önemli kurumu olan kiliseye karşı da mücadele ettiler. Orta Çağ boyunca kilise, Avrupa ülkelerindeki siyasi parçalanmışlıktan yararlanarak halk üzerindeki otoritesini artırmıştı. Papalar krallara taç giydiriyor, aforoz, enterdi ve endüljans yetkilerini kullanarak toplumu kontrol ediyorlardı. Bilim insanları ve sanatçılar da kilisenin baskısı nedeniyle kendilerini özgürce ifade edemiyorlardı. Ancak 15. yüzyıl ortalarından itibaren Avrupa’da yaşanan siyasi, sosyal, kültürel ve ekonomik gelişmelere bağlı olarak kilise eski gücünü kaybetti. Krallar da bu durumdan yararlanarak kiliseden bağımsız davranmaya başladılar. Din adamlarının baskısından kurtuldukça da merkezî mutlak monarşilerini güçlendirdiler.

Avrupa’da senyörlerin ve din adamlarının güç kaybetmesine karşılık kralların ve burjuvaların güç kazanması bazı tarihi gelişmelerin etkisiyle hızlanmıştır. Bu gelişmelerin başlıcaları; Coğrafi Keşifler, Rönesans ve Reform’dur.

Bir Cevap Yaz.